Frezy jeżowe

Frezy jeżowe — na czym polega ich przewaga w obróbce zgrubnej?

Frez jeżowy (frez zgrubny, frez karbowany) różni się od standardowego frezu węglikowego VHM geometrią krawędzi skrawającej — zamiast prostej lub spiralnej krawędzi ma karbowaną (postrzępioną) linię ostrza, która dzieli wióra na krótkie segmenty. Efekty tej konstrukcji:

• Mniejsze siły skrawania — każde ostrze usuwa wąski segment wióra zamiast ciągłej wstęgi, co redukuje obciążenie wrzeciona o 30–50% w porównaniu z frezem pełnowęglikowym
• Mniejsze drgania — krótki wiór nie naciąga narzędzia, co pozwala pracować z większymi głębokościami osiowymi (ap) bez ryzyka drgań regeneratywnych
• Duże głębokości skrawania — frezy jeżowe pracują z ap = 1–3×D, podczas gdy frezy wykańczające typowo ap = 0,1–0,5×D
• Praca przy ograniczonej mocy wrzeciona — frez jeżowy sprawdza się na starszych frezarkach konwencjonalnych i maszynach o mniejszej sztywności, gdzie standardowy frez zgrubny przeciążałby wrzeciono

Frezy jeżowe stosuje się zawsze jako narzędzie do obróbki zgrubnej — po zdjęciu naddatku detal wymaga obróbki wykańczającej frezem węglikowym VHM lub frezem trzpieniowym składanym, ponieważ karbowana krawędź pozostawia charakterystyczny ślad na powierzchni (chropowatość Ra 3,2–12,5 µm).

Frezy jeżowe trzpieniowe — Ø20–40 mm do kieszeni i profili

Frezy jeżowe w wykonaniu trzpieniowym (z chwytem walcowym) dostępne są w średnicach Ø20, 25, 32 i 40 mm, długościach całkowitych 120–200 mm i długościach części roboczej 28–58 mm. Mocowanie w wrzecionie przez tulejkę zaciskową ER lub oprawkę hydrauliczną — chwyt walcowy Ø20, 25 lub 32 mm.

Frezy trzpieniowe jeżowe przeznaczone są do:

• frezowania głębokich kieszeni i wnęk w blokach stalowych (ap do 2×D przy ae = 0,3–0,5×D)
• frezowania zgrubnego profili i konturów przed obróbką wykańczającą
• usuwania dużych naddatków po kuciu, odlewaniu i cięciu plazmą
• frezowania bocznego ścian przy dużych wysięgach narzędzia

Wymienne płytki skrawające:

• APKT 1003 (rozmiar 10 mm) — do frezów o mniejszych średnicach (Ø20–32 mm), praca z mniejszymi posuwami i głębokościami; geometria do stali i stali nierdzewnej
• APXT 1003 — wariant płytki APKT z zaostrzoną geometrią, do materiałów ciągliwych i aluminium
• APKT 1604 (rozmiar 16 mm) — do frezów o większych średnicach (Ø32–40 mm), wyższe posuwy i głębokości skrawania; geometria do stali węglowej i stopowej

Frezy jeżowe nasadzane — Ø63–80 mm do planowania i zgrubnego frezowania czołowego

Frezy jeżowe w wykonaniu nasadzanym (mocowane na trzpień frezarski) dostępne są w średnicach Ø63 i 80 mm z 20–25 ostrzami i płytkami APKT 1604. Przeznaczone do:

• zgrubnego planowania dużych płaszczyzn stalowych i żeliwnych przed operacją wykańczającą głowicą frezarską nasadzaną
• frezowania czołowego odkuwek i odlewów ze znacznymi nierównościami powierzchni (do 5 mm naddatku w jednym przejściu)
• obróbki zgrubnej na poziomych centrach obróbczych i frezarkach poziomych z dużym momentem obrotowym wrzeciona

Duża liczba ostrzy (20–25) przy niskiej prędkości obrotowej (n = 200–600 obr/min) zapewnia wysoki posuw stołu (Vf) przy małym posuwie na ostrze (fz = 0,05–0,15 mm) — co przekłada się na krótki czas maszynowy przy planowaniu dużych powierzchni.

Dobór frezu jeżowego — średnica, liczba ostrzy i typ płytki

Czym różni się frez jeżowy od frezu trzpieniowego składanego z płytkami?

Frez trzpieniowy składany ma prostą lub spiralną krawędź skrawającą i pozostawia lepszą jakość powierzchni (Ra 1,6–3,2 µm) — stosowany do obróbki półwykańczającej i wykańczającej. Frez jeżowy ma karbowaną krawędź, usuwa materiał szybciej, ale zostawia gorszy stan powierzchni (Ra 3,2–12,5 µm) — stosowany wyłącznie do obróbki zgrubnej. Oba typy korzystają z tych samych płytek APKT.

Kiedy wybrać frez jeżowy trzpieniowy, a kiedy nasadzany?

Frez trzpieniowy (Ø20–40 mm) — do frezowania kieszeni, wnęk i profili z bocznym dosuwem narzędzia; mocowany w tulejce ER lub oprawce. Frez nasadzany (Ø63–80 mm) — do frezowania czołowego dużych płaszczyzn; wymaga trzpienia frezarskiego i poziomego centrum obróbczego lub frezarki poziomej z wystarczającym momentem obrotowym.

Ile ostrzy powinien mieć frez jeżowy do stali stopowej?

Do stali stopowej (42CrMo4, 18CrNiMo7-6) przy obróbce zgrubnej zalecamy frezy z 6–12 ostrzami — więcej ostrzy zwiększa posuw stołu, ale wymaga większej mocy wrzeciona. Zasada: fz (posuw na ostrze) × z (liczba ostrzy) × n (obroty) = Vf (posuw stołu). Przy ograniczonej mocy — mniej ostrzy, większy fz.

Czy frezem jeżowym można obrabiać aluminium?

Tak, przy użyciu płytki APXT 1003 z ostrą geometrią do aluminium (duży kąt natarcia). Aluminium (EN AW-6082, EN AW-2024) można frezować frezem jeżowym z dużymi prędkościami skrawania (Vc = 300–600 m/min) i chłodzeniem sprężonym powietrzem lub MQL. Do wykańczania aluminium po zdjęciu naddatku stosuj frezy węglikowe VHM 3-ostrzowe bez powłoki lub z powłoką DLC.

Jaka różnica między płytką APKT 1003 a APKT 1604?

APKT 1003 — rozmiar 10 mm, do frezów Ø20–32 mm; mniejsze obciążenie na ostrze, geometria do stali i materiałów ciągliwych; niższy koszt wymiany. APKT 1604 — rozmiar 16 mm, do frezów Ø32–80 mm; wyższe posuwy i głębokości, wytrzymałość na uderzenia przy frezowaniu z przerwami (przerywanym skrawaniem). Pełna oferta płytek obu formatów dostępna jest w kategorii płytki wieloostrzowe ISO.

Frezy jeżowe w procesie obróbki — obróbka zgrubna i wykańczająca

Frez jeżowy zawsze poprzedza operację wykańczającą. Typowy dwuetapowy proces obróbki kieszeni lub płaszczyzny:

• Etap 1 — zgrubny (frez jeżowy): usunięcie 80–90% naddatku z ap = 1–3×D i ae = 0,3–0,5×D; pozostawienie naddatku wykańczającego 0,3–0,8 mm na ścianach i dnie
• Etap 2 — wykańczający:
  • płaszczyzny → głowica frezarska nasadzana z płytkami APKT/SEHT
  • kontury i ściany → frez węglikowy VHM 4-ostrzowy
  • kieszenie i wnęki → frez trzpieniowy składany z płytkami APMT

Po wykonaniu kieszeni krawędzie wymagają zazwyczaj fazowania lub złamania krawędzi narzędziami do fazowania.

Frezy jeżowe dla firm — zamówienia B2B

Dostarczamy frezy jeżowe dla zakładów obróbki metali, odlewni, producentów form wtryskowych i tłoczników oraz firm zajmujących się obróbką odkuwek i odlewów. Pełna oferta narzędzi do frezowania dostępna jest w kategorii Frezowanie. Dla regularnych klientów firmowych oferujemy indywidualne warunki cenowe i możliwość zakupu na fakturę VAT. Zamówienia złożone do godz. 14:00 wysyłamy tego samego dnia roboczego. Darmowa dostawa od 750 zł brutto.